NEWYDDION

Darlith Flynyddol

CYMDEITHAS EMYNAU CYMRU



“Gwyn a Gwridog”
Caniad Solomon yn emynau Williams Pantycelyn



Robert Rhys



Pabell y Cymdeithasau 1

Maes Eisteddfod Genedlaethol Cymru Blaenau Gwent



Mercher, 4 Awst 2010

10 o'r gloch



Cadeirydd: Dr Rhidian Griffiths



Croeso cynnes i bawb

Ychydig dros flwyddyn yn ol daeth cynrhychiolwyr nifer o gapeli ag eglwysi yn Nyffryn Aeron at ei gilydd i drafod y syniad o sut gellir gweithio gyda'n gilydd a chreu gweithgarwch ar y cyd. Y digwyddiad cyntaf oedd ar Sul 1 Mawrth eleni a hynny i ddathlu Gwyl Ddewi.

Dyna'r achlysur cyntaf o'i fath yn y Dyffryn a braf oedd gweld yr 18 o gapeli ag eglwysi yn cydweithio gyda'i gilydd tuag at un amcan.

Bellach mae trefniadau ar y gweill i gynnal digwyddiad arall sef Gŵyl y Golau (Cristingl) a hynny ar Nos Ystwyll sef Nos Fercher, 6 Ionawr 2010 am 6.30 o'r gloch yr hwyr. Cynhelir y digwyddiad yn hen stabl plas Llanerchaeron.

Bydd gwasananeth byr arbennig ar gyfer plant a'u rhieni i ddathlu hanes y doethion yn cyrraedd stabal ym Methlehem a chyfle iddynt wedyn greu Cristingl a chanu carol neu ddwy cyn mwynhau lluniaeth a chyfle i gymdeithasu.

Yn bennaf mae hwn yn gyfle i ddod ynghyd o dan faner 'at ein gilydd, gyda'n gilydd' sydd yn cynrhychioli holl gapeli ag eglwysi Dyffryn Aeron. Y gobaith wedyn yw adeiladu ar y gweithgarwch yma er mwyn medru gweithio ymhellach gyda'n gilydd yn ystod 2010.

21 mlynedd yn ôl sef ar 5 Awst 1989 cafodd Helen Thomas o Gastell Newydd Emlyn oedd yn 22 ar y pryd ei lladd. Roedd hi, ar y pryd, yn byw gyda ymgyrchwyr eraill oedd yn gwrthwynebu’r ras arfau yn un o’r gwersylloedd heddwch y tu allan i’r ganolfan Americanaidd yng Nghomin Greenham. Yno roedd arfau niwclear yn cael ei storio. Cafodd ei lladd wrth iddi gael ei tharo gan ddrych ochr un o gerbydau’r heddlu oedd yn teithio heibio’r safle. Yn dilyn y cwest a gynhaliwyd i’w marwolaeth gwnaeth y teulu herio’r penderfyniad drwy gynnal adolygiad barnwrol yn yr Uchel Lys pryd gwnaeth y barnwr feirniadu’r crwner ar ddau gyfrif ond serch hynny fe wrthododd ganiatáu ail agor y cwest.

Cynhelir digwyddiad i Gofio Helen ar ddydd Sul 1 Awst am 1.30 yn y prynhawn yn yr Ardd Goffa, a sefydlwyd yn 2002 sydd wedi ei ymgorffori yn fel rhan o’r safle sydd bellach yn gofeb i’r ymgyrchu a fu. Yno mae cylch o saith o gerrig mawr o wahanol rannau o Gymru o gwmpas cerflun sydd yn dynodi fflam dragwyddol

Bydd cyfraniadau amrywiol gan

Dafydd Iwan.
Prif Lenor Meg Elis.
Jill Evans ASE.
Llinos Dafis.
Dion a Catrin, Heledd a Gwenllian - disgyblion yn Ysgol Dyffryn Teifi sef yr ysgol a fynychodd Helen. Pan oedd hi yn yr ysgol hi a luniodd fathodyn yr ysgol.
Lowri Evans ynghyd a rhai o aelodau Aelwyd Emlyn

Bydd bws yn cael ei drefnu i deithio yno o ardal Castell Newydd Emlyn.
Danfoner enwau at:-
Janet Thomas 01239 711660 neu
Nest Thomas 01239 710553

Rhagwelir bydd y digwyddiad yn denu rhai o fynychwyr yr Eisteddfod Genedlaethol a fydd wedi cychwyn y diwrnod cynt yng Nglyn Ebwy i deithio i Comin Greenham.

Am fanylion pellach cysyllter a’r person sydd yn trefnu’r achlysur:-
Cen Llwyd, Ty’r Ysgol, Talgarreg, Llandysul, Ceredigion SA44 4ER
01545 590295 rhif ffon adref neu 07970 596887 rhif ffon symudol
neu drwy e-bost ar cen.llwyd@btinternet.com

Yn ddiweddar, cyhoeddwyd sgwrs am Cristnogaeth 21 ar wefan Golwg 360, a hynny i nodi'r ffaith ein bod yn cyrraedd ein pen blwydd cyntaf fel gwefan. Gofynnwyd nifer o gwestiynau perthnasol ac amserol i'r Ysgrifennydd, Pryderi Llwyd Jones. Yn anorfod, roedd y sgwrs ar wefan Golwg wedi ei chwtogi rhyw gymaint, ond rydym yn ei chynnwys yn ei chrynswth yma.

Pryd gafodd y wefan ei sefydlu?
Fe gafodd Cristnogaeth 21 ei sefydlu ar Ragfyr 1,2008

Sut ymateb mae’r wefan wedi’i gael?
O gymharu â gwefan Golwg neu’r BBC - ychydig iawn, iawn o ymateb. Ond o safbwynt gwefan newydd o’i bath yn Gymraeg, y nifer o bynciau sydd wedi eu codi, y beirniadu a’r gwerthfawrogi a’r anwybyddu bwriadol gan nifer fawr o Gristnogion - ymateb cystal â’r disgwyl. Mae angen gweld mwy o bynciau gwleidyddol a chymdeithasol yn cael eu codi oherwydd cyn belled ag y mae C21 yn y cwestiwn mae â wnelo Cristnogaeth â phopeth.

Ydi gobeithion sefydlwyr Cristnogaeth21 wedi’u gwireddu? Ydi’r gwasanaeth yn fwy/ llai llwyddiannus na’r hyn yr oeddech wedi’i ragdybio?
Wedi dechrau cael eu gwireddu, efallai. Fel y gwelwch ar Dudalen Gartref y wefan, hybu trafodaeth, lle nad oes trafodaeth yw’r bwriad. Cyfoeth Cristnogaeth yw'r amrywiaeth o ddehongliadau a safbwyntiau sydd wedi bod yn rhan o’r eglwys o’r dechrau. Oherwydd twf mewn ceidwadaeth grefyddol (ac y mae ystod eang i’r geidwadaeth honno) mae tuedd i wrthod Cristnogaeth (fel yn achos Richard Dawkins) gan gredu mai dyna’r unig ddehongliad a safbwynt a diwinyddiaeth. Mae radicaliaeth ryddfrydol wedi mynd tan gwmwl ac wedi bod yn drist o dawel yng Nghymru, er ei fod yn ddylanwad creadigol iawn yn y dystiolaeth Gristnogol. Ein bwriad yw rhoi llais a lle i’r Gristnogaeth honno a hynny mewn trafodaeth â phawb yn ddiwahân. Y perygl a’r tristwch yw ein bod yn cael ein cyhuddo o wadu’r ffydd, o danseilio’r ffydd a hyd yn oed o ymwrthod a’r ffydd.
Nid ydym yn gwthio agenda mewn unrhyw ffordd (mae’r wefan yn dibynnu ar unigolion i godi pwnc), ond mae’n rhaid cael llawer mwy o drafod yng Nghymru. Mae rhywun wedi dweud am Ceri Wyn ei fod (yn ei bryddest) yn son mwy am Dduw yn ei anffyddiaeth (os dyna ydyw) nag a wna aelodau’r eglwysi yn eu cred. Mae llawer o wir yn hynny.
Yr oeddem wedi gobeithio y byddai gwefan yn rhoi lle a gofod i bobl sydd wedi hen droi cefn ar yr eglwysi ac nad yw’r Gristnogaeth y maent yn clywed amdani heddiw yn apelio dim atynt. Nid yw hynny wedi digwydd eto, ond ein gobaith yw y bydd yn digwydd yn raddol. Tueddu yr ydym, i siarad gyda’n gilydd (ac y mae hyn yn wir am bob ‘carfan’ a phwyslais) yn hytrach na phobl wahanol i ni. Yr ydym yn gwbl argyhoeddedig fod gan y Ffydd Gristnogol - a Iesu o Nasareth - rhywbeth sydd yn gwbl hanfodol ac allweddol i fywydau unigolion a chymuned a chenedl. Nid ydym am weld y cyfan yn cael ei wrthod oherwydd difaterwch, rhagfarn nac anwybodaeth na’r culni sydd am godi muriau neu osod terfynau ar yr Efengyl.


Beth am destunau llosg y wefan - pa bynciau sy’ wedi bod fwyaf dadleuol a pham?
Y pwnc sydd wedi creu'r drafodaeth fwyaf o’r dechrau (ac yn parhau o hyd) yw Rhywioldeb. Mae wedi bod yn drafodaeth ardderchog ac wedi bod yn ffynhonnell bwysig o wybodaeth a phrofiadau gan bobl hoyw yn ogystal â Christnogion cynhwysol a Christnogion sy’n amrywio o fod yn ‘oddefgar’ i’r rhai sy’n gwbl ddigyfaddawd a gelyniaethus. Nid oes cystal trafodaeth wedi bod yn unman yn Gymraeg ac fe ddylai ein heglwysi Cymraeg ddarllen y cyfan, er mwyn cael mwy o oleuni a deall, ac er mwyn gwneud yr eglwysi yn lle diogel a chroesawus i hoywon a’u cyfraniad. Mewn gwirionedd, mae’n ‘hen’ drafodaeth, ond prin, ar y cyfan, yw’r trafod wedi bod yn yr eglwysi Cymraeg.

O’r hyn ’dw i’n ei weld, mae 100 o aelodau . Ydi’r aelodau yn amrywio o ran oed ? Faint o ddefnyddwyr ifanc sydd?
Mae tua 100 wedi cofrestru, ond mae nifer o ‘Gyfeillion’ hefyd ac y mae dros 200 o’r E-fwletin wythnosol yn cael ei anfon. Oherwydd bod y wefan yn rhan o rwydwaith o wefannau gwahanol mae’n amhosibl i ni wybod faint o ‘hits’ sydd a faint o’r rheiny sydd gan yr un rhai, ond os edrychwch chi ar y niferoedd sydd wedi darllen y trafodaethau, mae’n ‘weddol, ond gallai fod yn well….’
Pobl ifanc? Anodd iawn dweud. Ychydig sydd wedi cyfrannu. Oherwydd bod Cristnogion ifanc, brwdfrydig, yn tueddu i fod o safbwyntiau ceidwadol efengylaidd (fel y gwelwyd ar Week In, Week Out yn ddiweddar) a bod ganddynt eu gwefannau eu hunain, mae lle i gredu na fyddent hyd yn oed yn trafferthu i edrych ar y wefan oherwydd ei natur ‘rhyddfrydol’ Mae un eithriad i hyn, diolch am hynny, oherwydd mae’r person hwnnw yn llwyddo i greu trafodaeth a deialog rhwng safbwyntiau diwinyddol gwahanol. Ac y mae hynny yn bwysig iawn i C21.

Heb os, rydan ni’n byw mewn oes dechnolegol sy’n prysur ddatblygu - o ganlyniad, ydych chi’n meddwl fod pobl yn fwy parod i ymaelodi a thrafod crefydd a phynciau eraill fel rhywioldeb ar wefannau fel Cristnogaeth 21?
Mae hynny yn wir am y drafodaeth ar rywioldeb. Mae’n amlwg bod gwefannau/stafelloedd clebran a.y.b. yn fyw o sgwrsio bedair awr ar hugain. Mae i hynny ei beryglon a’i anfanteision, wrth gwrs, ond mae C21 ym mhell iawn o fod yn y sefyllfa honno !

Gobeithion i’r wefan yn y dyfodol?
Mwy o ymdrechion i arwain pobl at y wefan er mwyn denu mwy i gyfrannu iddi. Yn 2010 fe fyddwn yn trefnu rhai digwyddiadau cyhoeddus, gan gofio nad yw pawb yn credu mai gwefan yw popeth - diolch am hynny. Ein gobeithion yn wir yw gweld eglwysi bychan, byw, yn ein cymunedau ple mae addoli, rhannu a gofalu yn naturiol - ac yn creu cymuned agored a chroesawus. Y gobaith mwyaf yw bydd y wefan yn gyfrwng bychan i symud o’r awyrgylch llethol o ddigalon ac ofnus sydd ynglŷn â dyfodol y ffydd yng Nghymru i Gristnogaeth ddeinamig a lliwgar. Cyfrwng ydi’r wefan - dim byd mwy. Mae yna gyfryngau eraill, wrth gwrs, a diolch am hynny.